Header background

Wat doet de zon met je gezondheid?

Karlijn Allewijn

19 juni 2023

leestijd 4 minuten

De terrassen zitten bom vol, er staat file richting het strand en de bollen Italiaans schepijs vliegen over de toonbank. Iedereen is aan het genieten van de zon en dat is maar goed ook want zonlicht heeft tal van positieve effecten op je gezondheid. Van het reguleren van onze stemming tot het verlagen van het risico op hart- en vaatziekten en diabetes. Natuurlijk is er nog altijd verbrandingsgevaar, maar als je dit artikel leest kom je erachter dat de zon ook veel positieve effecten heeft op je gezondheid.  

Het gevaar van de zon

Vergeet je zonnebrand niet! Smeren, smeren, smeren! Zonlicht kan gevaarlijk zijn, er zijn genoeg bewijzen dat verbranding leidt tot huidkanker. De afgelopen 10 jaar is dit veel in de media belicht en zijn er verschillende acties die mensen aanzetten tot smeren. Zoals bijvoorbeeld de campagne 'Slim met de zon' van Ziekenhuis VieCuri, die deze zomer gratis zonnebrandcrème uitdeelt aan alle basisscholen in Noord Limburg. Of de slogan van het Zilveren Kruis:  ‘Stop met smeersmoezen’ en 'Wat je ook beweert, zorg dat je smeert!'. Het Zilveren Kruis stelt hierbij in samenwerking met verschillende gemeentes in Nederland gratis zonnebrand beschikbaar.  

Huidkanker is een groot gevaar die de zon met zich meebrengt. Maar gelukkig brengt de zon ook positieve gezondheidseffecten met zich mee. In de loop van de geschiedenis zijn mensen steeds meer binnen gaan leven. Vind maar eens een baan waarbij je buiten bent, dat wordt lastig. Mensen worden hierdoor niet regelmatig blootgesteld aan de zon. Dat zorgt voor minder kans op verbranden maar de keerzijde; te weinig zon kan ook gevaarlijk zijn!  

De gezondheidsvoordelen van de zon 

Er bestaan verschillende onderzochte biologische mechanismen die verklaren hoe zonlicht effect heeft op je gezondheidstoestand, lees ze hieronder.  

Stemming 

Zonlicht heeft een positieve invloed op de productie van serotonine in ons lichaam. Wanneer we worden blootgesteld aan zonlicht, stimuleert dit de aanmaak van serotonine, een neurotransmitter die een rol speelt bij het reguleren van stemming. Serotonine wordt ook wel het geluk hormoon genoemd. Een tekort aan serotonine kan leiden tot een verminderde stemming. Dit verklaart ook een winterdepressie of een seizoensgebonden affectieve stoornis (SAD), waarbij mensen zich neerslachtig, lusteloos en vermoeid voelen tijdens de wintermaanden. 

Vitamine D 

Zonlicht is de belangrijkste bron van vitamine D voor ons lichaam. Wanneer de huid wordt blootgesteld aan UVB-straling van zonlicht, wordt een inactieve vorm van vitamine D aangemaakt. Vervolgens wordt dit naar de lever en nieren vervoerd waar het wordt omgezet naar de actieve vorm. Deze actieve vitamine D zorgt speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van sterke botten en tanden, in stand houden van een goede spierfunctie en het draagt bij aan een goed functionerend immuunsysteem. Uit verschillende studies en rapporten blijkt dat een kwartier tot een halfuur in openlucht voldoende is voor de aanmaak van voldoende vitamine D.  

Verlaagd risico op hart- en vaatziekten en diabetes  

Zonlicht zorgt ervoor dat je huid vitamine D aanmaakt. Maar wist je dat er een stof genaamd stikstofmonoxide (NO) is die hierbij helpt? Als de zon op je huid schijnt, maakt je lichaam meer NO aan. NO zorgt ervoor dat je bloedvaten wijder worden, je bloedsomloop verbetert en je bloeddruk daalt. Dat is goed nieuws, want het vermindert het risico op hart- en vaatziekten. 

Maar er is nog een ander positief effect van NO. Het helpt namelijk ook bij het verwerken van suiker in je lichaam. Dat is belangrijk, want als je problemen hebt met het verwerken van suiker, loop je een hoger risico op diabetes. Dus wanneer je regelmatig in de buitenlucht bent krijg je meer NO en verlaag je eigenlijk het risico op diabetes. Dat is toch mooi meegenomen!  

Reguleren biologische klok  

Zonlicht speelt een belangrijke rol bij het reguleren van onze interne biologische klok. Blootstelling aan zonlicht overdag helpt om ons slaap-waakritme in balans te houden en zorgt voor een betere nachtrust. 

Ga lekker naar buiten!  

Ga lekker naar buiten en geniet van de zon. Zoals je hebt gelezen heeft zonlicht tal van positieve effecten, niet zo gek dus dat mensen zich goed voelen als ze naar buiten zijn geweest. Probeer genoeg naar buiten te gaan. Ga tijdens je lunch bijvoorbeeld even een wandelingetje maken, of sta iets vroeger op om voor je werk nog even naar buiten te kunnen. Maar vergeet je zonnebrand niet, want verbranden is en blijft slecht!  

Meer tips om goed voor jezelf te zorgen?

Vul je e-mailadres in en ontvang van GZ-Plein inspiratie voor een gezond en fit leven.